Maandag 1 september 2025.
Begin van een nieuw schooljaar. Net als de ukkies die vol verwachting en met vragende ogen op pad gaan begonnen ook wij aan deze trip doorheen Zuid-Engeland. Vertrokken in Alken, lang voor het ochtendgloren, om medereizigers op te halen in Herent en Jabbeke. Dan, na een (te) lange incheckprocedure, de ent- en fruitmesjes afgegeven en soms terug gekregen - koers gezet naar de overkant van het Kanaal. Onze aanrijdag stond helemaal in het teken van fruit. 
Onze eerste halte was bij het - niet bij iedereen - gekende opzoekingscentrum van East Malling (EMRS). Misschien wel het oudste onderzoekscentrum ter wereld dat zich op fruit richt. Na een lichte lunch/versnappering in het overigens best lekkere bedrijfsrestaurant gingen we op verkenning met de uitstekende gids/verhalenverteller Ross. In een tijdspanne van nauwelijks anderhalf uur loodste hij ons van bij het prille begin tot aan de ambitieuze toekomstplannen van het centrum. Iedere fruitliefhebber die al eens een appelboompje plant of ent kent wel wat appelonderstammen. Weinigen weten echter dat de introductie van al die M-onderstammen - van M26 tot M116 - vanuit East Malling komt. Vandaar de "M" dus. In deze tijden zou zo'n centrum met dergelijk toegepast wetenschappelijk werk zich financieel geen zorgen meer hoeven te maken over de financiering van toekomstige projecten. Net zoals de softwaregiganten van nu doen, had een bescheiden vergoeding van enkele centen per verkocht onderstammetje, de financiële einder van East Malling veel stralender kunnen laten uitgezien. In de jaren dertig van de vorige eeuw lagen de kaarten duidelijk anders. Vandaag de dag spits het wetenschappelijk werk zich toe op allerhande toepassingen in de genetica. Om al dat onderzoek te kunnen doen werd zelfs het gerenommeerde aardbeienplantenprogramma verkocht.
Vlakbij ligt Bradbourne House, een huis met een rijke geschiedenis, gelegen in een mooi park met naar Engelse gewoonte eeuwenoude bomen. Gids Pete loodste ons om en door het Huis dat vandaag vooral als trouwlocatie lijkt te worden gebruikt. Wat een eerste lichtpuntje moest worden voor de fruitbomenliefhebber werd een ontgoocheling. De Hatton Fruit Garden die vele opmerkelijke leivormen telt, leek al jaren niet zo goed meer gesnoeid. En als je dat essentiële werk achterwege laat dan wordt een fraaie fruitleiboom gewoon een lelijke, onverzorgde boom. Jammer. Dat het vroeger beter was kan je zien in onderstaande foto's.
Dinsdag 2 september 2025.
Na een nachtje Holiday Inn in Guildford gaat het vandaag richting zuid-oosten met een tweetal bezoekjes op het program. Maar niet na eerst de krijtbordboodschap ter harte te hebben genomen: niet enkel girls maar ook oudjes mogen/moeten fun hebben. Eerste halte werd Sandham Memorial Chapel in het graafschap Hampshire. Het is een atypisch bezoek voor een gezelschap van fruitliefhebbers. En toch, bij navraag bleek dat velen de werken op de kapelmuren aangrijpend vonden. Schilder Stanley Spencer bracht in negentien verschillende taferelen het wereldoorlog 1 - gebeuren op een aangrijpende, diep menselijke wijze. Onze fantastische gids nam ons bij de hand op onnavolgbare wijze. Het werk bevat zoveel verschillende aspecten van het leven van een frontsoldaat. Hier wordt oorlog anno 1914 - 1918 buitengewoon menselijk verbeeld, zonder een spatje bloed of echt oorlogsgeweld. Vanwege copyright - kwesties mochten we geen foto's nemen. Jammer voor de echte fotograven in het gezelschap. Anderzijds hield dit verbod ons wel bij de les. Om jullie toch terug mee te nemen naar dit bezoek, onderstaande link voor een herbeleving van een twaalftal minuten.
​https://www.youtube.com/watch?v=oQI-zFxwg04&ab_channel=HENITalks
​
Vanuit een regenachtig Burghclere ging het nog zuidelijker naar Stourton, naar de Stourhead Landscape Garden voor "something completely different" (om een stel Britse komieken te parafrazeren). Hier namen de gidsen Val en Michael ons op sleeptouw. Michael was - ook hier weer - een perfecte leidsman, en niet te berooid om op al onze vragen - en dat waren er best aardig wat - uitgebreid te antwoorden. Niet te verwonderen dat zijn toer meer dan een kwartier over tijd ging! Stourhead ervoer ik als een prachtig wandelgebied. Fraaie paden rondom het grote meer. Nooit zag je het totaalplaatje. De ontwerper van het park liet ons bij elke hoek en kant op onze honger. Vanop elke plek had je altijd wel een kijk op de één of andere "folie" die dit park rijk is. En merkwaardige bouwsels stonden er hier wel degelijk. Van een op schaal nagebouwd Pantheon - Apollo incluis - over een grot met uitkijk over het meer, een boothuis, een Paladiaanse brug voor de sier (of wat dacht U), een cottage in Gotische stijl tot een heuse obelisk en het Bristol Cross. Het huis mag naar hedendaagse normen stoffig zijn, toch is het aangenaam toeven in deze ruim bemeten woonst met een bibliotheek om U tegen te zeggen. De erven weten de rust op Stourhead best nog te waarderen. Ook al werd het landgoed in 1946 over gedragen aan de National Trust, toch betrekt een nakomelinge vandaag er nog steeds een appartement.
Woensdag 3 september 2025.
Vanuit het Devon Hotel in Exeter ging onze eerste dagtrip naar de Tamarvallei. De rivier Tamar vormt de grens tussen de graafschappen Devon en Cornwall. Onze eerste bestemming was het landgoed Cotehele. Cotehele heeft een erg lange geschiedenis en de woonst gaat terug tot in de middeleeuwen. Dat verklaart meteen de groepering van het Huis omheen binnenkoeren en de wel erg kleine kamertjes waar de tijd is blijven stilstaan. Die kamertjes waren bijna allemaal aangekleed met tapijten, vaak afkomstig uit ons land. Er is een bloementuin bij het huis. 
Na een koffietje - om te bekomen van de zenuwslopende rit - werden we door de goed verzorgde boomgaard gegidst door de Head Gardener Dave. We konden samen vaststellen dat "fruit" hier toch van belang is en zijn plaats heeft op het landgoed. De grasmat lag er prima bij, de bomen mooi gesnoeid en op plan gebracht. De boomgaard zit in de aktiviteiten- kalender van Cotehele met een snoeidag, een appeldag - de immense ciderpers wordt momenteel trouwens grondig vernieuwd - en een heuse wassail.
Het huis is omgeven door bos met wandelpaden naar een watermolen, de duiventil en de kade bij de Tamarrivier. Mooi wandelen, ook hier. In de buurt van de "kapel in het bos" heb je een prachtige uitkijk op het grote spoorwegviaduct in Calstock. Het was echt niet de bedoeling dat we die constructie ook van onderuit zouden gaan bekijken. Een gemiste afslag stuurde ons echter doorheen supernauwe straatjes tot helemaal onder dat immense bouwwerk uit 1906. Chauffeur Bernard was niet de enige met klamme handjes die ochtend. Een toemaatje dat we best hadden kunnen missen...
Vervolgens ging het naar de boomgaard van James Evans en Mary Martin. Die moet zowat op het einde van de wereld liggen. Tussen Cotehele en Bury waren de straatjes zo mogelijk nog smaller, gingen ze nog meer op en af en waren de hagen erlangs nog hoger. Maar het loonde de moeite. Dit moet zowat het boomgaardbezoek geweest zijn dat het nauwst aansluit bij de doelstellingen die de N.B.S. zich stelt. James, geassisteerd door Mary, nam ons op sleeptouw door zijn boomgaard. Een boomgaard volgeplant - en dat mag je letterlijk nemen - met appel- en kersenbomen én een enkele perelaar. Anno 2025 telt die bomenverzameling meer dan 300 stuks. Staan er meer dan 200 appelvariëteiten, een dertigtal kers en een tiental peervariëteiten. Allemaal door James en Mary lokaal gevonden op hun vele verkennings- en ontdekkingstochten in hun Tamarvallei. We moeten bij tientallen bomen hebben stilgestaan voor een toelichting van onze gastheer. Geen vraag was hun te veel. Proeven kon je hier zoveel je wenste. James en Mary hebben hun opgedane wijsheden en ervaringen van meer veertig jaar in enkele boekwerkjes gegoten Zo publiceerden zij "A Cornish Pomona" waarin een ruime selectie van regionale appelvariëteiten wordt besproken. Het kersenverhaal van de Tamar Valley Cherries vertelden ze in het gelijknamig boekwerkje. Deze brochure kreeg ook een tweetal reproducties mee van schilderijen van de hand van Mary. De weergoden waren ons erg goed gezind die namiddag. Op een enkele regendruppel na konden wij parapluvrij hun boomgaard verkennen. die namiddag maakten we kennis met zoveel, voor ons Belgen, onbekende variëteiten. Op een natuurlijke wijze geteeld, vrij van welke bespuiting dan ook, troffen we er prachtig fruit. Vaak op goed beladen bomen, met een meer dan gemiddeld vruchtkaliber. Ondanks het natte klimaat, de dag na ons bezoek zouden de hemelsluizen weer zonder pardon wijd opengaan, heb ik hier nauwelijks schurft gezien. Takken met mos bekleed des te meer. Van wormstekigheid hier geen spoor. Het mag haast een wondertje heten dat de mens in zulk een vochtig klimaat zo'n prachtige vruchten leerde telen door de jaren heen. En dan hadden we nog niet over de barstvrije, naar verluid erg lekkere, lokale kersen. Die moeten we misschien toch ook maar eens gaan proeven, ooit...
Donderdag 4 september 2025.
Met steeds beter weer trokken we noordwaarts, langzaam richting van de kust van Devon. De eerste halte van de dag was in Torrington voor een bezoek aan de Rosemoor Garden. Rosemoor is een R.H.S. tuin. En dan mogen de verwachtingen al wat hoger liggen. Dat alles hier er bijna vlekkeloos bijligt is ten dele te danken aan de vele handen die zich over de de tuin ontfermen. Dat gaat van personeel, over tuiniers in opleiding tot een ganse schaar vrijwilligers. Tuinbaas Dave op Cotehele (National Trust, dat wel) benadrukte dat een vrijwilliger wel degelijk een vrijwilliger is. De Trust bijvoorbeeld voorziet kleding, dranken tijdens de job, een lidmaatschap en kortingen in de N.T.-shops, maar geen financiële vergoeding what so ever. Dan moet je al gedreven zijn. Rosemoor heeft een schitterende fruit- en groentetuin. Vele soorten en variëteiten van één gewas worden uitgetest, er worden verschillende boomvormen gedemonstreerd, teeltmethodes zoals de verhoogde bak en de koude kas worden expliciet getoond. In dit tuingedeelte kan je genieten en (veel) ideetjes opdoen. 
Dan naar Hartland Abbey. Allang geen abdij meer maar al een paar eeuwen de woonst van de familie Stucley. Dame Stucley herself kwam ons welkom heten. De dame was echt enthousiast én dankbaar dat we de hele weg, langs weerom de smalste paadjes, trotseerden om tot bij hen te geraken. We wisten bij de voorbereiding natuurlijk wel wat er te zien was. En toch waren we aangenaam verrast met dit bezoek. Met ons strak tijdschema wisten we dat het hier moeilijk, zo niet onmogelijk ging zijn om alles te zien. Maar wat we konden meepikken werd uitbundig becommentarieerd achteraf. Met reden. Het Huis hebben gemist door een bezoek aan Saint Nectan, de buitensporig grote kerk voor een piepklein dorp. Net als in onze contreien moeten ze daar de gelovigen bijeenharken voor een zondagsviering. Maar wel een pracht kerk met beeldschone brandglasramen, een verfijnde houten koorafsluiting en een eenvoudig maar o zo mooi altaar. De kerk kan enige financiële ondersteuning best gebruiken. Wij maakten van de nood een deugd en trakteerden ons op huisgebakken cake en thee, ten bate van de kerk. Reden waarom we het Huis misliepen...
Maar niet getreurd, op naar de ommuurde tuin. Helemaal anders dan Rosemoor. Niet zo minutieus onderhouden, maar een tuin met tonnen charme en veel magnifieke bloemen en planten. De serres op het eind van de tuin puilden uit met geraniums allerhande. Toegegeven de zonnestralen lieten die namiddag alles uitermate goed tot zijn recht komen. Genoten! Dat deden ook zij die de kust opzochten. Een kust zo verschillend van onze Noordzee-kustlijn. 
Vrijdag 5 september 2025.
De terugreis naar het oosten zorgde ervoor dat we een ochtendlijk bezoek brachten aan Burrow Hill Cider. Dat had als bonus dat onze smaakpapillen op scherp stonden. Die kregen ook aardig wat te verwerken op deze ciderboerderij. Er zullen wat wenkbrauwen gefronst zijn bij het uitstappen. Ons Belgisch FAVV zou hier waarschijnlijk niet mee kunnen lachten. Burrow Hill is geen Spic en Span bedrijf. Bij concurrenten Sheppy's en Thatcher's kan je als het ware van de grond eten. Hier best niet doen. De zaken lijken goed te gaan op Burrow Hill. De distilleerkolommen Joséphine en Fifi kregen er sinds ons vorige bezoek een zusje bij: Isabella. We kregen naast de uitleg van het productieproces van sappen, ciders en distillaat ruim de gelegenheid tot proeven. Op Burrow Hill zijn ze gul. Nauwelijks van de bus stonden we, op een zonovergoten koer, met een glas in de hand. In dat glas passeerden een paar ciders, hoe verschillend kunnen die toch smaken, en een perry. In de tonnenstockage plaats proefden we, onder de goedkeurende blik van stamvader Julian, likeurtjes op basis van hun cider en distilaat - al dan niet op vat gerijpt - om af te sluiten met de Somerset Calvados, hun Cider Brandy van 3 tot 20 jaar gelagerd. De zusjes Temperly hebben het roer van vader Julian overgenomen. Ze doen dat blijkbaar goed. Onze gids Mathilda vertelde honderd uit en liet ons een stukje boomgaard zien. Ook hier was ik graag langer gebleven. Al was het maar voor een boomgaardwandeling rondom de boerderij. 
Vanuit een ciderappelboomgaard naar een merkwaardige leibomentuin in the Newt. Het chique, dure the Newt is echter veel meer dan die appelbomenverzameling. Vanaf de parking wandel over een lang vlonderpad te midden het groen. Tegen dat je aan het welkomgebouwtje komt ben je al in de juiste stemming gebracht, is je nieuwsgierigheid al aangescherpt. En dan, met een Zuid-Afrikaanse mandarijn in de hand afkomstig van de zustertuin Babylonstoren, sta je plots op een groen voorpleintje, omgeven met nieuwgebouwde ruimtes. Dan ligt daar die majestueuze fruittuin voor je. Aansluitend een cottagetuin, een Japanse tuin, een geurtuin, tuintjes op kleur, een keukentuin en de niet te versmaden vier seizoenen tuin. Je kan mooie wandelingen maken op het domein, naar andere attractiepolen. Zo is er de Roman Villa Experience in een volledig nieuw gebouwde Romeinse villa met alles erop en eraan. Dat denken we toch. Wij konden er niet in vanwege alleen voor leden en niet gereserveerd. Helemaal aan de andere kant van het domein ligt het Beezantium, een belevingscentrum rond de wereld van de bij. Wij wandelden nog naar en over de Viper, de Adder, vergelijkbaar met wandelen tussen de bomen in ons Bosland. Daar stapten we in het hertenpark. Die herten lieten zich wel degelijk zien.  In weeral een nieuw gebouwtje werd het verhaal van het tuinieren verteld. The Newt is groot. Alles lijkt hier groot en in de overtreffende trap. Maar het is allemaal erg mooi gedaan. Je valt van de ene verbazing in de andere. Onderweg naar de Romeinse Villa konden we een -kunstmatige - grot binnenstappen. Een grot met een heuse draakje als bewoner. We werden gewaarschuwd hem  niet wakker te maken! De Parabool, de appeltuin is nog jong, maar nu al indrukwekkend. Veel verschillende leivormen voor circa  300 verschillende variëteiten. Indrukwekkend. Dit staat o zo ver af van de bomen in de Hatton tuin of de fruittuin in Wisley. Imposant ook als je weet dat alles gedaan wordt door twee tuinmannen. Die tussendoor ook nog eens groepen zoals de onze rondleiden en bezoekers met vragen te woord staan. We zijn erg benieuwd hoe de bomen het zouden gaan doen in bijvoorbeeld 2030. Deze Salamander richt zich duidelijk op het meer begoede publiek. Dat zie je aan de toegangsprijzen, de prijzen voor eten en drinks, het aanbod in de shop. Het voortreffelijke weer droeg er aan bij dat dit bezoek een schot in de roos was. 
Zaterdag 6 september 2025.
We sloten onze rondrit af in Wisley Garden. Een prachtige tuin, heel divers, een tijdschrifttuin. Thuis krijg je het niet zo mooi voor elkaar. En dat is geen kritiek, veeleer een vaststelling. Zelf kom ik er nog graag na bezoeken die teruggaan tot de jaren tachtig van vorige eeuw. Dit maal stapten we binnen in het herfstbloemenfestival. De dahlia was er dit jaar de ster van de show. In de marquee raakte je gewoonweg niet uitgekeken op al die prachtige bloemen, verschillend in vorm en kleur. Een tuin in voortdurende verandering. Een tuin waarin veel geïnvesteerd is de voorbije jaren. Geld lijkt geen issue. Een prachtig nieuw onderzoekscentrum ten bate van de tuinliefhebber, een gloednieuwe, nog jonge wereldvoedseltuin. Maar ook hier werd ik teleurgesteld in de fruitafdeling. De oude boomgaard staat er niet bepaald fris bij. Tot daar toe. Maar als je vervangbomen spartelen om het te halen dan... En ik moet bekennen, bij mijn oudere ik ontwaar ik heimwee naar de modelfruit en -groentetuintjes van weleer. Akkoord, tuintjes uit een andere tijdspanne maar die ook vandaag nog inspiratie hadden kunnen brengen. Het bezoek van mijn vriend Adrian zorgde er voor dat mijn doorgang door de tuin anders verliep dan gepland. Maar geen kwaad wordt over de tuin hier, ook al heb ik bedenkingen en maakte ik vele kanttekeningen. Dat komt misschien omdat we er veel te vlug weg moesten vanwege een ferry en te lange en vervelende incheckprocedures. Misschien moeten we toch nog eens terug naar zuid-oost Engeland. Met een volledige dag Wisley Garden op het program...
Ondanks alle restricties blijft de U.K. een prachtig land om te bezoeken. Zelfs met een beetje regen zo nu en dan. Nooit meer regenbogen gezien in zes dagen dan hier....